Końcówka roku w sprzedaży internetowej dobrze pokazuje, ile informacji można odczytać z cyfrowej półki. Ceny zmieniają się szybciej, rośnie liczba promocji, dostępność części produktów spada, marki walczą o ekspozycję, a po zakupach przybywa opinii. Po świętach układ ponownie się zmienia. Zaczyna się okres określany przez część branży jako Q5, obejmujący czas od końca grudnia do pierwszej połowy stycznia.

Brandly360 analizuje cyfrową półkę z perspektywy Business Intelligence, łącząc dane o cenach, promocjach, dostępności, widoczności, contencie i o piniach z kontekstem rynku oraz konkurencji. O tym, jak z wielu sygnałów budować obraz sytuacji biznesowej, gdzie kończy się pojedynczy odczyt, a zaczyna analityka oraz czego Q4 i tzw. Q5 mogą nauczyć firmy o ich kategorii, rozmawiamy z Miłoszem Nowakowskim, Dyrektorem Handlowym Brandly360.
1. Q4 to okres, w którym w e-commerce dzieje się bardzo dużo. Czy większa liczba danych daje firmom lepszy obraz rynku?
Pod warunkiem, że firma wie, co chce z tych danych odczytać. Q4 jest dobrym testem dojrzałości analitycznej, bo w krótkim czasie kumuluje wiele zjawisk: zmiany cen, promocje, problemy z dostępnością, większą walkę o widoczność i późniejszą falę opinii.
Wyobraźmy sobie markę, która widzi spadek własnej ceny względem konkurencji. Taki odczyt może wyglądać korzystnie. Dopiero szerszy obraz pokazuje, że konkurent jest mocniej promowany, zajmuje lepszą pozycję na listingu i ma dostępność w większej liczbie sklepów.
Dane powinny więc pomagać odpowiedzieć na pytanie: co dzieje się z naszą pozycją w kategorii i które elementy tej sytuacji wymagają uwagi? W okresach o dużej intensywności handlowej pojedynczy KPI szczególnie łatwo przecenić.
2. Czyli patrzenie na jedną metrykę może prowadzić do błędnych decyzji?
Tak. Lubię porównanie cyfrowej półki do kostki do gry. Patrząc na jedną ścianę, możemy bardzo dokładnie opisać, ile oczek wypadło, ale nadal nie wiemy, jak wygląda cała bryła.
Z ceną jest podobnie. Widzimy, że konkurent obniżył ją o 10 proc. Kolejne pytania mają już charakter biznesowy: jak długo utrzymuje tę cenę, ilu sprzedawców ją zastosowało, czy produkt jest dostępny, czy dostał dodatkową ekspozycję, czy obniżka obejmuje całą kategorię?
Ta sama zasada dotyczy opinii. Średnia 4,3 może wyglądać dobrze. Jeżeli jednak w ostatnich tygodniach przybywa recenzji wskazujących ten sam problem z produktem, sama średnia zaczyna maskować istotny sygnał.
Business Intelligence cyfrowej półki opiera się właśnie na składaniu tych ścian kostki w całość i właściwej interpretacji zależności między danymi.
3. W Q4 firmy bardzo uważnie obserwują ceny i promocje. Jak odróżnić ruch konkurencji, na który warto reagować, od rynkowego szumu?
Potrzebne są historia i skala. Jedna obniżka ceny jest zdarzeniem. Seria obniżek obejmująca kilka tygodni, wielu sprzedawców i znaczną część kategorii mówi już znacznie więcej o kierunku rynku.
Przed reakcją cenową warto więc sprawdzić częstotliwość promocji, ich głębokość, czas trwania i zasięg. Ważne jest też zachowanie ceny po zakończeniu akcji.
Dla pricing managera różnica jest fundamentalna. Reakcja na pojedynczy ruch konkurenta może niepotrzebnie obniżyć marżę. Powtarzalny wzorzec rynkowy wymaga już oceny własnej pozycji cenowej i strategii na kolejne tygodnie. W tym miejscu można rozważyć wykorzystanie reguł i dynamic pricingu, które również opierają się na jakości danych i ich interpretacji.
4. Po Q4 przychodzi tzw. Q5. Co analityka cyfrowej półki może powiedzieć firmie właśnie wtedy?
Tzw. „piąty kwartał” jest ciekawy, ponieważ zmienia się kontekst. Okres poświąteczny, od końca grudnia do pierwszych tygodni stycznia, jest w branży retail określany jako dodatkowy, „niewidzialny” kwartał.
Dla analityka to moment porównania dwóch różnych obrazów rynku. Możemy zobaczyć, które promocje zniknęły wraz z końcem sezonu, które ceny wróciły do wcześniejszych poziomów, gdzie pozostały przeceny, jak odbudowuje się dostępność i które produkty utrzymują wysoką ekspozycję.
Taka analiza mówi więcej o polityce konkurencji niż snapshot z Black Friday. Sezon pokazuje zachowanie marek pod presją sprzedażową. Okres po sezonie pomaga zobaczyć, które ruchy były chwilowe, a które stały się częścią dłuższej strategii. Sprzedaż i działania konkurencji nie kończą się wraz z sezonem, dlatego analityka powinna obejmować również okres po jego zakończeniu.
5. Gdzie w tej analizie znajdują się opinie?
Opinie mają ciekawą cechę: część informacji pojawia się z opóźnieniem wobec samego zakupu. Q4 generuje sprzedaż, a kolejne tygodnie przynoszą dodatkową warstwę danych o doświadczeniach konsumentów.
Warto wtedy analizować treść recenzji. Jakie cechy produktu wracają w pozytywnych ocenach? Które problemy zaczynają się powtarzać? Czy podobne uwagi dotyczą całej kategorii, czy konkretnego produktu? Jak wygląda ten obraz na tle konkurentów?
Dla producenta taka informacja może być istotna dla contentu produktowego, komunikacji, rozwoju produktu czy rozmów z partnerami handlowymi. Wtedy opinia staje się jednym ze źródeł informacji o rynku. Treści opinii mogą być także jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez systemy AI przy analizie i prezentowaniu informacji o produktach.
6. Co odróżnia monitoring danych od Business Intelligence cyfrowej półki?
Zakres pytania, na które chcemy odpowiedzieć.
Monitoring ceny dostarcza informacji o zmianie ceny. Analiza Business Intelligence uwzględnia jej historię, zasięg, promocje, pozycję konkurencji, dostępność i inne dane potrzebne do oceny znaczenia tej zmiany.
Podobną logikę można zastosować do opinii, contentu czy widoczności. W Brandly360 cyfrową półkę traktujemy jako zbiór powiązanych sygnałów dotyczących produktu, marki, konkurencji i kategorii.
Dzięki temu analiza może wspierać bardzo konkretne rozmowy: czy potrzebujemy korekty polityki cenowej, czy promocja konkurenta zmienia układ kategorii, gdzie tracimy ekspozycję, co konsumenci sygnalizują w opiniach i które z tych zjawisk mają charakter trwały.
7. Gdyby firma miała zmienić jedną rzecz w podejściu do danych przed kolejnym sezonem sprzedażowym, co byś wskazał?
Zacząłbym od pytań biznesowych jeszcze przed otwarciem dashboardu.
Którzy konkurenci realnie wyznaczają poziom cen w naszej kategorii? Jak rozpoznamy nietypową aktywność promocyjną? Które produkty chcemy szczególnie obserwować pod kątem dostępności i ekspozycji? Jakie zmiany w opiniach będą dla nas sygnałem do dalszej analizy?
Dobrze zdefiniowane pytania porządkują później dane. Q4 i Q5 są tutaj świetnym przykładem. W ciągu kilku tygodni rynek potrafi pokazać kilka zupełnie różnych twarzy. Firma, która obserwuje je w jednym modelu analitycznym, ma materiał do znacznie lepszej oceny swojej pozycji przed kolejnym sezonem.
| BIO rozmówcy: W Brandly360 odpowiada za sprzedaż oraz consulting w zakresie implementacji rozwiązań dla e-commerce dla partnerów i klientów. Łączy ekspercką wiedzę dotyczącą Business Intelligence dla e-commerce z doświadczeniem w obszarze optymalizacji digital shelf, monitoringu cen oraz dynamic pricing. Od wielu lat zaangażowany w realizację projektów wdrażających oprogramowanie dla firm, dzięki czemu zdobył szeroką wiedzę na temat funkcjonowania przedsiębiorstw w różnych obszarach biznesowych. Odpowiadał za wprowadzanie na rynek produktów i systemów, sprzedaż i marketing, a także prowadzenie szkoleń oraz organizację działów tworzących oprogramowanie dla zintegrowanych systemów bezpieczeństwa, systemów zarządzania produkcją oraz e-commerce. |